Tumoret
Një tumor i referohet një rritjeje jonormale të indeve dhe mund të jetë beninje, para-malinje ose malinje. Karakteri i tumoreve malinje ndryshon dhe ndahet në ato që kërkojnë shumë vite për t’u zhvilluar (dhe kanë një aftësi të kufizuar për të metastazuar) dhe tumore që rriten me shpejtësi.
Simptomat
Simptomat ndryshojnë në varësi të vendndodhjes dhe natyrës së tumorit. Tumoret e qepallave janë përgjithësisht të dukshëm për pacientin dhe mund të shkaktojnë ënjtje lokale, humbje të lokalizuara të qerpikëve, skuqje ose shqetësim në sy. Megjithatë, ka edhe tumore që ndodhen në sipërfaqen e brendshme të qepallave ose rreth zgavrës së syrit (gropa orbitale) dhe mund të mos jenë aq të dukshme. Këto të fundit shfaqen me simptoma të ndryshme, si dhimbje, ënjtje, turbullim të shikimit, diplopi apo zhvendosje të syrit.
Shkak
Në shumicën e rasteve shkaku i saktë i një tumori nuk dihet, por faktorët që mendohet se luajnë një rol janë:
- Mjedisi: një shembull tipik është ekspozimi ndaj rrezeve të diellit që rrit rrezikun e zhvillimit të tumoreve të lëkurës në qepalla, veçanërisht te njerëzit me lëkurë të hapur.
- Sistemi imunitar, i cili ruan vigjilencë të vazhdueshme ndaj qelizave që shtohen anormalisht, nëse ka një prishje në këtë ‘mbikëqyrje’, mund të zhvillohet një tumor. Për këtë arsye, pacientët që marrin ilaçe të forta që shtypin sistemin imunitar janë në rrezik më të madh të zhvillimit të tumoreve.
- Trashëgimia: shumica kanë një predispozicion gjenetik, megjithëse vetëm jashtëzakonisht rrallë ka tumore që trashëgohen drejtpërdrejt nga një prind.
Si trajtohet
Menaxhimi i tumoreve të qepallave varet nga shumë faktorë si mosha dhe shëndeti i përgjithshëm i pacientit, natyra e tumorit dhe nëse mund të ketë përhapje lokale ose të përgjithësuar të tumorit. Tumoret e qepallave zakonisht trajtohen me ekscision të plotë dhe kirurgji rindërtuese oftalmoplastike. Tumori që do të hiqet dërgohet për një biopsi për të konfirmuar që ai është hequr plotësisht. Disa tumore mund të trajtohen me ftohje lokale (krioterapi), rrezatim ose trajtime mjekësore që stimulojnë sistemin imunitar për të shkatërruar qelizat anormale të tumorit. Pacientët me tumore të caktuara (SCC, karcinoma e gjëndrës dhjamore dhe melanoma) gjithashtu kërkojnë një ekzaminim të përgjithshëm onkologjik për të përjashtuar përhapjen e sëmundjes në organe të tjera, dhe kjo përfshin ekzaminimin e mëtejshëm radiodiagnostik.Pacientët me tumore të caktuara (SCC, karcinoma e gjëndrës dhjamore dhe melanoma) gjithashtu kërkojnë një ekzaminim të përgjithshëm onkologjik për të përjashtuar përhapjen e sëmundjes në organe të tjera, dhe kjo përfshin ekzaminimin e mëtejshëm radiodiagnostik.